رئیس جامعةالمصطفی(ص) العالمیه با بیان اینکه امام رضا(ع) با حدیث سلسلة الذهب بنیاد مکتب اهل بیت (ع) را محکم کرد، گفت: این حدیث آغازی بود برای حرکتی که حضرت رضا(ع) در ایران بنیان نهاد.
آیت الله اعرافی، رئیس جامعةالمصطفی العالمیه در گفتوگو با خبرنگار آیین و اندیشه فارس در ارتباط با حدیث سلسلةالذهب امام رضا (ع) گفت: در سنت و سیره علیبن موسی الرضا (ع) نکات درخشان و میراث غنی وجود دارد. یکی از این نمونههای بسیار جذاب، حدیث سلسلةالذهب است که شیعه و سنی با اسناد معتبری آن را نقل کردهاند.
وی، موقعیت صدور این حدیث را موقعیت ویژهای دانست و عنوان کرد: حدیث سلسلةالذهب در رویارویی با جمعیت انبوه و با شرایطی بسیار خاص از علی بن موسی الرضا (ع) صادر شد.
رئیس جامعةالمصطفی العالمیه با اشاره به حدیث «کلمة لا اله الا الله حصنی فمن دخل حصنی امن من عذابی» اظهار داشت: نکتهای که امام رضا (ع) در این حدیث بر آن تأکید دارند این است که «توحید» کانون محور اندیشه اسلامی بوده لذا یک عقیده انتزاعی و مجردی که امتداد و شاخ و برگی نداشته باشد نیست بلکه توحید، اندیشهای بنیادی است که دارای شاخ و برگها و مجموعههای متعددی است.
وی ادامه داد: توحید محور یک منظومه معرفتی، اعتقادی، اخلاقی و فکری قرار گرفته است و این نکته مهمی به شمار میرود که حدیث سلسلةالذهب منطبق بر آن است. همچنین توحید با مقوله ولایت و امامت پیوندی خاص دارد به طوری که اندیشه توحید و امتداد آن نیازمند تبیین از سوی رسالت بوده و این مجموعه بدون امتداد در قالب امامت، بقا، استمرار و صیانت نخواهد داشت.
آیت الله اعرافی خاطرنشان کرد: از این جهت است که امام رضا (ع) میفرمایند لا اله الا الله و کلمه توحید، دژ استواری است اما این دژ هنگامی نقش صیانت خویش را ایفا میکند که با نگهبان آگاه، بصیر و معصوم همراه باشد.
وی با تأکید براینکه این دژ با نگهبانی امام معصوم میتواند انسانها را از تمام خطرات، ضلالت و گمراهی حفظ کند، گفت: براساس این حدیث مقوله ولایت مکمل توحید میشود تا علاوه بر ولایت الهی جلوه دیگر همان ولایتی باشد که در رسالت و نبوت تجلی پیدا کرده و در امتداد همان ولایتی که در سلسله امامان و جانشینان پیامبر (ص) تداوم یافته، باشد تا آن دژ نقش صیانتی خود را به نحو احسن اجرا کند.
رئیس جامعةالمصطفی العالمیه در ارتباط با ضرورت و اهمیت روایت حدیث سلسلةالذهب توسط علی موسی الرضا اظهار داشت: حدیث سلسلةالذهب را باید در شرایط هجرت امام رضا (ع) و حضور ایشان در ایران ارزیابی کرد. میدانید با آنچه ائمه پیشین انجام داده بودند معارف الهی و مکتب اهل بیت (ع) گام به گام به سمت حضور در فرهنگ عمومی و در متن زندگی جامعه حرکت کرده بود لذا قصه غدیر تا عاشورا و جریان بزرگ علمی امام باقر و امام صادق (ع) پیوسته جریان اسلام ناب و مکتب پرافتخار اهل بیت (ع) را بر افکار و انزار جهان آن روز مطرح میکرد.
وی با اشاره به فشارهایی که در دوران پیش از امامت امام رضا (ع) اعمال میشد، تصریح کرد: فشارها و سختگیریها چه در دوران بنی امیه و بنی مروان و چه در دوران بنی عباس نتیجه نداد لذا مأمون در شرایطی قرار گرفت که همه تجربههای گذشته خویش را شکست خورده میدید از اینرو وارد یک تجربه جدیدی شد که به نحوی بتواند مسئله را بر جامعه مشتبه کرده و امامت و لایت را در ذیل خلافت قاصد خود قرار دهد.
رئیس جامعةالمصطفی العالمیه ادامه داد: به همین دلیل مأمون امام رضا (ع) را وارد عرصه کرد و به نظر بنده این نقشه او با تدبیر، درایت و مهندسی بسیار جامع حضرت نقش بر آب شد. برعکس اینکه مأمون درصدد بود تا امامت و ولایت را با یک طرح پیچیده در خلافت بنیعباس هضم کند و آن را همراه با جریان فاسد خود قرار دهد اما امام رضا (ع) از این فرصت برای ورود به یک عرصه جدید و گسترش مکتب الهی استفاده کرد.
وی در ارتباط با سفر علی بن موسی الرضا (ع)به ایران عنوان کرد: آمدن حضرت رضا (ع) به ایران با اینکه اکثریت آن منطقه را اهل تسنن تشکیل میدادند اما یک فضایی را فراهم کرد که علاوه بر آشنایی اهل سنت با ائمه اطهار علیهما السلام، شیعیان ونیز قوت و اقتدار جدیدی پیدا کرده و مأمون نیز به نقشههای خود نرسید.
آیت الله اعرافی ابراز داشت: در حقیقت حدیث سلسلةالذهب برای تحقق هدفی است که امام رضا (ع) در برابر اهداف مأمون مدنظر قرار داده بود. از اینرو طی مدت ۲ سالی که ایشان در ایران حضور داشت از هر فرصتی استفاده میکرد تا دایره اندیشه اسلام ناب و معارف اهل بیت (ع) را توسعه دهند.
وی در پایان این گفتوگو خاطرنشان کرد: حدیث سلسلةالذهب بنیاد مکتب اهل بیت (ع) و اسلام ناب را که همان ولایت و امامت است را در یک جمع انبوه تشریح کرده و در واقع این حدیث آغازی بود برای حرکتی که امام رضا (ع) در ایران بنیاد نهاده و در ادامه مسیری قرار داشت که پدران بزرگوار ایشان قدم به قدم در آن راستا پیش رفتهاند.
